წმ. გრიგოლ ღვთისმეტყველი

                                                              კითხვები საკუთარ თავს

სად არის ამაღლებული მჭერმეტყველება? – ჰაერში გაიფანტა.

სად არის ელფერი სიჭაბუკისა? – დაიღუპა.

სად არის დიდება? – განქარდა.

სად არის სიჯანსაღე სხეულისა? – ავადმყოფობამ შემუსრა იგი.

სად არის სიმდიდრე და ქონება? – ნაწილი ღმრთისადმია შეწირული, ხოლო ნაწილი – ადამიანურმა შურმა მიიტაცა ბოროტმოქმედთა ხელით.

ჩემი მშობლები და ახლობლები საფლავებში განისვენებენ; მხოლოდ სამშობლოღა დამრჩა, მაგრამ ბოროტმა დემონმა ჩემზე სიძულვილის შავი ტალღები აღმართა და იქიდანაც გამაძევა; ახლა მე მარტოხელა მგზავრი ვარ, უცხო მხარეში დავეხეტები, მწუხარებით სავსე ცხოვრებასა და მიხრწნილ სიბერეს მივათრევ; არც ქალაქი გამაჩნია, არც საყდარი და ვეღარც სულიერ შვილებს ვხედავ, თუმცაღა მათზე ზრუნვით ძლიერ ვარ დამწუხრებული. დღესა და ღამეს მარტოობასა და ხეტიალში ვატარებ.

სად დასცილდება ჩემი სული სხეულს? სად შევხვდები აღსასრულს? რომელი მიწა, რომელი გლახაკთმოყვარე სამარე შემიფარებს? ვინ დამიხუჭავს სიკვდილის წინ მიმქრალ თვალებს? – მართლმორწმუნე და ქრისტეს მეგობარი თუ ვინმე ღმრთისმგმობელი?

ყველაფერი ამაოა და ქარს მიაქვს. მე კი, სულმოკლეს, მაწუხებს აზრი – ჩემს სხეულს კუბოს მიაბარებენ თუ გარეულ მხეცთა შესაჭმელი გავხდები; ფერფლად ვიქცევი და ჰაერში გავიფანტები თუ კუბოს გარეშე სადმე უფსკრულში ჩამაგდებენ; მდინარე დამალპობს თუ ხანგრძლივი წვიმები? თუმცა, ასეც რომ მოხდეს, უკვალოდ მაინც არ გავქრები და არც ჩემი გვამის მთლიანობა დაირღვევა, რამეთუ ბოლო ჟამს უფალი აღადგენს და შეკრებს ყველას, იმათაც კი, ვინც სიკვდილის შემდეგ ფერფლად იქცა ან ნადირთა საჯიჯგნი გახდა.

მხოლოდ შენ აღძრავ ჩემში ცრემლსა და შიშს, უფალო!

ქრისტე, მეუფეო! შენა ხარ ჩემი სამშობლო, ჩემი სიმტკიცე და ჩემი ნეტარება. შენ ყველაფერი ხარ ჩემთვის!

ნეტავ მეღირსოს, ღმერთო, რომ მრავალი ტანჯვისა და მწუხარების საზღაურად განსვენება ვპოვო შენში!

თარგმნა ია ისაკაძემ
“სიტყვა მართლისა სარწმუნოებისა”, ტ. I

ეკუმენიზმი: სერბეთის პატრიარქი დღესასწაულობს ხანუკას

ოთხშაბათს, 8 დეკემბერს, სერბეთის პატრიარქი ირინეოსი, ბელგრადის სინაგოგაში  ხანუკას დღესასწაულს დაესწრო, სადაც პირადად აანთო მენორას სანთლები. სერბეთის პატრიარქის გარდა, ხანუკას აღსანიშნავად ესწრებოდნენ სერბეთის პრეზიდენტი, ბორის ტადიჩი, ბაჩკელი ეპისკოპოსი ირინეოსი, სერბეთის მუფტი, ჰაჯი ეფენდი იუსუფსპახიჩი და ვატიკანის ნუნციო, ორლანდო ანტონინი.

http://www.spc.rs/sr/celebration_hanukkah_jewish_community_belgrade

***

როგორც ჩანს, ეკუმენიზმის მსოფლიო ზეობის ხანაში, ცრუიერარქთა ასეთი ამაზრზენი ქმედებები აღარც უნდა გაგვიკვირდეს - იუდეველებთან ერთად ხანუკის დღესასწაულის აღნიშვნა, ხომ მსოფლიო მართლმადიდებლობის პატრიარქთა შორის,  მიღებულ პრაქტიკად იქცა. სულ რაღაც ხუთი წლის წინ, პატრიარქმა ილიამ, თავის რეზიდენციაში, რაბინის თანდასწრებით დაანთო მენორას სანთლები (იხილეთ ჩვენი კომენტარი.) ამჯერად, სერბეთის პატრიარქმა ირინეოსმა ეგეც არ იკმარა და ხანუკის აღსანიშნავად სინაგოგას ეწვია.

ყველას, ვინც თავს მართლმადიდებელ ქრისტიანად თვლის, კარგად უნდა ესმოდეს, რომ ასეთ ერესიარქ პარტიარქებთან თანაზიარებაში ყოფნით, თავადაც მათი უკანონობის თანაზიარი ხდება. ხოლო თუ რაოდენ მძიმეა ირინეოსის, ილიას თუ სხვა ეკუმენისტ იერარქთა ქმედებები, ნათლად ჩანს ეკლესიის კანონებიდან:

მოციქულთა 70-ე კანონი

ეპისკოპოსი, მღვდელი, დიაკონი ან საერთოდ ვინმე კლირის წევრთაგანი, რომელიც იუდეველებთან ერთად იმარხულებს, ან მათთან ერთად იდღესასწაულებს, ანდა მათგან მათი დღესასწაულის აღმნიშვნელ რაიმე ძღვენს მიიღებს (როგორიცაა უცომო, ან სხვა რაიმე მისი მსგავსი), განკვეთილ იქნეს; ხოლო თუ ერისკაცი ჩაიდენს ასეთივე ქმედებას, უზიარებლობით დაისაჯოს.

მოციქულთა 71-ე კანონი

ქრისტიანი, რომელიც ზეთს მიიტანს წარმართულ ტაძარში ან იუდეველთა სინაგოგაში მათი დღესასწაულის დროს, ან იქ სანთელს აანთებს, ეკლესიიდან მოიკვეთოს. 

 "რომელსა ასხენ ყურნი სმენად, ისმინენ!"

წმ. ათანასე დიდი, ალექსანდრიის არქიეპისკოპოსი.

ეპისტოლე არიანელთა წინააღმდეგ, ეგვიპტისა და ლიბიის მხარის ეპისკოპოსთა მიმართ

1. ყოველივე, რასაც ქმნიდა და რასაც გვასწავლიდა უფალი და მაცხოვარი ჩვენი იესო ქრისტე, როგორც ლუკამ თქვა, შექმნა მან თავადმა, ხსნად ჩვენდა მოვლენილმა; რამეთუ, როგორც იოანე იტყოდა, “არა რაითა დასაჯოს სოფელი, არამედ რაითა აცხოვნოს სოფელი მის მიერ” (იოანე 3,17). მისი წყალობა ყველაფერთან ერთად იმითაც გვაცვიფრებს, რომ იგი არც ჩვენს მოპაექრეთა შესახებ დადუმებულა. არამედ პირიქით, ნათლად გვიწინასწარმეტყველა, რათა ამის ახდენის ჟამს ჩვენი გონება მისი სწავლებით ყოფილიყო შემოზღუდული, სადაც ნათქვამია: “რამეთუ აღდგენ ქრისტესმტყუვარნი და ცრუწინასწარმეტყველნი, და ჰყოფდნენ სასწაულებსა დიდ-დიდსა და ნიშნებსა ვიდრე ცთუნებადმდე, უკუეთუმცა შეუძლეს რჩეულთა მათცა. აჰა ესენი წინასწარ გარქუ თქუენ” (მათე 24, 24-25). თუმცა კი მრავალნია და ადამიანზე აღმატებულნი მისგან ბოძებული სწავლანი და ნიჭნი, როგორიცაა: ზეციური მოქალაქეობის სახე, უფლება ეშმაკთა ზედა, შვილება, და ბოლოს, სრულიად განსაკუთრებული და დიდებული ნიჭი – მოძღვრება მამისა და სიტყვის შესახებ და აგრეთვე მადლი სულიწმინდისა. მაგრამ მაინც, “შეყოფილ არს მომგონებლობაი კაცისა მოსწრაფებით ბოროტთა” (დაბ. 8,21), თანაც “წინამოსაჯულსა ჩუენსა ეშმაკსა” შურს, რომ ესოდენი მადლი მოგვნიჭებია და “მიმოვალს და ეძიებს”, წარგვტაცოს თესლი სიტყვისა (I პეტრე 5,8). ამიტომაც უფალმა ეს მოძღვრება წინასწარმეტყველებით დანერგა ჩვენში, ვითარცა განძი თვისი, და თქვა: “იხილეთ, ნუუკუე სცთეთ, რამეთუ მრავალნი მოვიდოდიან სახელითა ჩემითა და იტყოდიან, ვითარმედ მე ვარ; და ჟამი მოწევნულ არს, არამედ ნუ მიხუალთ შედგომად მათა” (მათე 24, 4-5; ლუკა 21,8). რაღაც უდიდესი მადლი მიგვიღია სიტყვისაგან – არა ცდუნებად ხილულითა, არამედ სულიწმინდის მადლით ცნობად დაფარულისაც. რაკი ყოვლადსაძაგელ არს ცოდვის მომგონი, და საშინელი დემონია ეშმაკი, მისი ოდნავი გამოჩენაც და, ყველა მას დევნის, ვითარცა გველს, ვითარცა ვეშაპს, ვითარცა ლომს, რომ ეძიებს, ვინ მოიტაცოს და ჩანთქას.

ამიტომაც იმალება და ფარავს, რომ ასეთია და მზაკვრულად ითვისებს ყველასათვის სანატრელ სახელს, რათა უბრალო გარეგნობით მაცდუნებელმა მოხიბლულნი უკვე შებოჭოს თავისი საკრველნით. ვისაც სხვისი შვილების მონებად გაყიდვა უნდა, მათი მშობლების სახეს ღებულობს, როგორც კი ისინი ბავშვებს განშორდებიან, მერე კი მიჰყავს ისინი შორს და უკვე ღუპავს. ასევე, ბოროტი სული და მაცდური ეშმაკი, რაკი ვერ ბედავს ცხადად ქმედებას (უწყის ადამიანის სიყვარული ჭეშმარიტებისადმი), სიცრუით ღებულობს ჭეშმარიტების ხატს და ასე ანთხევს შხამს მათ, ვინც მის კვალს შეუდგება.

წმ. ეფრემ ასური

ანტიქრისტესათვის

შეშინებულ ვარ და შეძრწუნებულ ვარ, საყვარელნო, დღისა მისთვის ბოროტისა და საშინელისა, რომელი მოწევნად არს ჩვენ ზედა. ძრწის ყოველი გვამი ჩემი, განმიშრა ენაჲ ჩემი შიშისა მისგან ბოროტისა და სასასა ჩემსა აექვა. და თუ ვიტყოდი, განხურდების გული ჩემი და მუცელი, ზრახვასა ჩემსა ცეცხლი აღატყდების; იქმნა გული ჩემი, ვითარცა ცვილი დადნობილი შუა მუცელსა ჩემსა. მელმის მუცელი ჩემი, განხმეს ნაწლევნი ჩემნი, განკრთომილ არს გონებაჲ ჩემი, აღძრულ არს სული ჩემი გვამსა შინა ჩემსა, კვნესიან თირკმელნი ჩემნი, შეშფოთებულ და დაკვირვებულ და ზარ-ხდილ არს ყოველივე ცნობაჲ ჩემი.

ვეშაპისა მისთვის ვიტყვი, რომელსა ეგულების შთათქმად ყოველი სოფელი, რომელი იგი მოსვლად არს ძალითა და შეწევნითა ეშმაკისათა ყოვლითა ნიშებითა და სასწაულებითა ტყუილისათა, რომელი იგი განემზადოს და იზმნეს, რაჲთამცა შთათქა ყოველი სოფელი, რამეთუ უშჯულოთა მათ ჰურიათა პირველად არა შეიწყნარეს გზაჲ იგი ჭეშმარიტებისაჲ და სიმართლესა ღმრთისასა არა დაემორჩილნეს, ვითარცა იტყვის: “თვისთა მოვიდა, და თვისთა არა შეიწყნარეს იგი” (იოანე. 1,11). ამისთვისცა მოუვლინოს ღმერთმან შემწედ საცთურებისა მათისათვის. ხოლო ჩვენ ამის ყოვლისათვის განგვაკრძალებს მხსნელი და მაცხოვარი ჩვენი და იტყვის: “იხილეთ, ნუუკუე გაცთუნნეს ვინმე თქვენ, რამეთუ მრავალნი მოვიდოდიან სახელითა ჩემითა და იტყოდიან, ვითარმედ მე ვარ ქრისტეჲ, და მრავალნი აცთუნენ” (მათე. 24,4-5).

ხოლო მე გეტყვი თქვენ, საყვარელნო, ვითარცა-იგი პირველად ჟამ-ჟამად შეჰყვა სიბრმეჲ ისრაელსა, ვითარცა წმიდა მოციქული იტყვის, ეგრევე სახედ მოიწიოს ყოველთა ქრისტეანეთა ზედა, და ჟამად-ჟამად შემოხდეს საცთური სოფელსა შინა, და განქარდეს სარწმუნოებაჲ, მოოხრდეს ეკლესიანი, დაირღვენ საკურთხეველნი, შემცირდნენ წმიდანი, და განმრავლებითა მით უშჯულოებისათა განხმეს სიყვარული მრავალთაჲ. მას ჟამსა რბიოდიან ყოველნივე და ეძიებდენ სიტყვასა ღმრთისასა და არა ჰპოვებდნენ, რამეთუ დაძველდენ ყოველნი წიგნნი, მოისრნენ მოძღუარნი, და თუ ვინმე იპოოს მას ჟამსა შინა და მოძღურიდეს, კაცად-კაცადმან ჭეშმარიტებისაგან სასმენელნი თვისნი გარე-წარიქცინნენ და ზღაპრებასა მიექცნენ.

ხოლო ჩვენდა სიფრთხილე ჯერ-არს ამას ყოველსა ზედა, ვითარცა წმიდა მოციქული იტყვის და ტიმოთეს ასწავებს (1 ტიმ. 1, 3-6). ხოლო თქვენ გითხრობ, საყვარელნო, რამეთუ აღდგენ ეპისკოპოსნი ეპისკოპოსთა ზედა, მღვდელნი მღვდელთა ზედა, მოწესენი მოწესეთა ზედა, ერნი ერთა ზედა, ვიდრე სისხლამდე. ნუ გიკვირნ ესე, რამეთუ წმიდათა მოციქულთაცა თანა იპოვა შინა-განმცემელი. მაშინ იყუნენ ბრძოლანი ნათესავთა ზედა, მეფენი მეფეთა ზედა, და იყვნენ სიყმილნი და სრვანი და ძრვანი ადგილ-ადგილად. და ესე ყოველი იყოს.


"სიტყვა მართლისა სარწმუნოებისა" ტ. VI, თბილისი, 2009 წ.
© გამომცემლობა "ორთოდოქსი"

წმ. ისააკ ასური

რათა დავიცვნეთ თავნი ჩვენნი დახსნილობისაგან და უდებებისა

რომელი აყენებდეს პირსა თვისსა ზრახვისაგან, იგი დაიცავს გულსა თვისსა ვნებათაგან. და რომელმან განიწმიდოს გული თვისი ვნებათაგან, იგი ყოველსა ჟამსა ხედავს უფალსა. რომლისა გონება მარადის უფლისა თანა არს, იგი განიოტებს ეშმაკთა თავისა თვისისაგან და აღმოფხვრის თესლსა მას უკეთურებისა მათისასა.

რომელი მარადის ეკრძალებოდეს სულსა თვისსა, მისი სული მხიარულ არს გამოცხადებათა შინა. და რომელმან გონება თვისი შემოიკრიბოს შინაგან თვისსა, მან იხილოს თავსა შორის თვისსა ბრწყინვალება წმიდისა სულისა.

რომელმან მოიძაგოს ყოველივე განცხრომა, მან იხილოს მეუფე თვისი შინაგან თვისისა გულისა. უკეთუ გიყვარს სიწმიდე, ნუ ვის განიკითხავ, და ნუცა ძვირსა უზრახავ და ნუცა სხვისა ძვირის მზრახველისასა ისმენ.

უკეთუ იბრძოდინ ვინმე წინაშე შენსა, და გესმენ სიტყვანი რისხვისანი, დაიყვენ ყურნი შენნი, და ივლტიდე მის ადგილისაგან, რათა არა მოკვდეს სული შენი. გული მრისხანისაჲ ცალიერ არს საიდუმლოთაგან ღვთისათა: ხოლო მშვიდი და მდაბალი - წყარო არს საიდუმლოთა მისთა.

Письма Катакомбного Епископа: Письмо 8.

Шлю тебе обещанное, друг мой милый.

Это письмо посвящаю выяснению общих причин столь уродующего нашу жизнь неверия. Разумеется, что мы неверие понимаем как неверие Господу Иисусу Христу и Его святой Церкви. Но всем сердцем, всей душой, всем помышлением веруем и исповедуем, что только Господь Иисус Христос есть "путь, истина и жизнь", что Он есть второе лицо Святой Троицы, воплотившейся ради нашего спасения, что Он Своим крестным подвигом искупил весь грех человеческий и, что мы к Нему прикасаемся только в Созданной Им Церкви, где только и преподается благодать Его всем требующим. Другую какую-нибудь веру мы не можем признать верой спасительной и дающей познание истины. И поэтому нас интересует только то неверие, которое отрицает спасение в Церкви Христовой. И таковое неверие, его восстание против Христа и Церкви, мы признаем самой величайшей болезнью нашего времени. И кому дорога вера Никео-Цареградского символа, тому чрезвычайно важно выяснить причины современного неверия и столь быстрого его расползания по лицу всей земли.

Безусловно, первопричины всему сокрыты в Промысле Божием. А Промысел Божий неисповедим человеческим конечным разумом. Мы знаем, что когда придет Сын Человеческий судить людей, то едва ли найдет веру на земле. Таков Его Промысел, и он нам непостижим, поэтому мы не можем судить о тех причинах того неверия, какое будет в конце века сего. Такое неверие будет попущено Господом также, как будет попущено появление антихриста и его страшная разрушительная деятельность. "Хотя христианство, — говорит один апологет христианский, — может сделаться мiровою религией и может собрать в пределы Церкви самых отдаленных варваров, но будущее, которое нам предстоит, есть полное внутреннее отчуждение массы народа от христианской веры и, в заключении, открытое отпадение от нее. Не единство, но раздвоение религиозного и естественного сознания, не брак, но развод Церкви и гражданского общества — есть исход мiровой истории"(Лютард).

Письма Катакомбного Епископа: Письмо 7.

Некоторые прискорбные обстоятельства моей жизни до сих пор не давали мне возможности ответить подробно на твое двукратное вопрошение о том, какую нашу болезнь душевную нужно почитать самой главной и самой тяжелой. Теперь я живу в условиях пустыни, имею досуг и поэтому посильно могу ответить на твой вопрос.

Несомненно, друг мой, то, что наша основная болезнь, повергшая жизнь нашу в великую печаль, есть та же, какая была у народа иудейского в самые мрачные периоды его существования. Пророки Израильские неоднократно обличали эту болезнь, представляли народу ее величайшую опасность и ею объясняли все бедствия жизни. Св. пророк Исаия определяет эту болезнь так: "...Огрубело сердце народа сего, и ушами с трудом слышат, и очи свои сомкнули, да не узрят очами, и не услышат ушами, и не уразумеют сердцем, и не обратятся, чтобы Я исцелил их" (Ис 6.10).

Пророк Иезекииль, когда видел весь народ иудейский зараженным этою тяжкою болезнью, то в глубокой печали говорил: "...Господь вывел меня духом и поставил меня среди поля, и оно было полно костей, и обвел меня кругом около них, и вот весьма много их на поверхности поля, и вот они весьма сухи. И сказал мне: сын человеческий! Оживут ли кости сии? Я сказал: Господи Боже! Ты знаешь это" (Иез 37.1-3).

Уже от этих слов пророческих мы можем определить и нашу болезнь, во всем подобную той, которой страдал Израиль. Это, прежде всего, забвение Бога и Его заветов, жизнь только плотью, умножение всех грехов и беззаконий и через сие впадение в крайнюю степень нечестия, в ненависти к истинному добру, правде, любви и Божественной красоте.

Когда мы глядим на современных людей и видим у них все признаки таковой болезни, то в великой горести тоже хотим сказать: "Оживут ли кости сии?"

Письма Катакомбного Епископа: Письма 5 и 6.

Опять корабль веры твоей обуревают мрачные волны смущения и сомнений. Опять чей-то голос шепчет твоему сердцу: "Прав ли ты, прав ли твой путь церковный, может быть действительно, т. н. "Московская патриархия" - есть виноградник Господень, плодами которого наполнится земля наша?"

Ты пишешь, что у тебя была случайная беседа с одним служителем Московской патриархии, и что он доказывал тебе церковную непогрешимость этого малопочтенного учреждения. Ты пишешь, что он доказывал тебе свою каноничность. Он говорил, что Московская патриархия сохранила весь старый уклад православия, что она в вере нашей ничего не изменила, ничего не разрушила. Особенно уязвила твое сердце речь служителя Московской патриархии о существующей якобы в настоящее время на Руси свободе вероисповедания. Он показывал тебе ряд примеров, что теперь в нашей стране нет религиозных гонений, что власти не только не притесняют Московскую патриархию, но даже и снисходят к ее многим нуждам и оказывают ей более чем дружественное расположение. И все эти достижения, по его словам, есть плод мудрейшей политики как скончавшегося митрополита Сергия, так и, в особенности, теперешнего псевдо-патриарха Алексия.

И вот, как пишешь ты, после такого разговора пришла в твою душу буря противных ветров, пришли туда печаль и смущение. Откуда же на душу приходит смущение? Может ли оно прийти от Бога? Св. Исаак Сирин пишет, что смущение есть колесница дьявола (01.57). "Нам нужно знать, - говорит о. Амвросий Оптинский, - что у врага две главных козни: искушать или малодушием, или высокоумием". Указывая тебе на причины твоего смущения, я прошу тебя исторгнуть его из своего сердца. Ты помни, что добро, а тем более такое, как правда церковная и чистота веры твоей, будут всегда оспариваться злыми силами. Помни также то, что враги веры, пытающиеся смутить тебя, всегда будут действовать под видом справедливости, под видом ревности об истине. Но не все то золото, что блестит, - говорит русская пословица.

Св. апостол Петр пишет: "Будьте всегда готовы всякому, требующему у вас отчета в вашем уповании, дать ответ"(1ПетЗЛ5). И в другом месте также пишет: "Противостойте (дьяволу) твердой верой"(1Пет 5.9). У тебя и еще могут быть подобные беседы с людьми, имеющими намерение обольстить и уловить в свои сети. Вот тут-то ты и должен показать крепость и превосходство своей веры. Вспомни, что сотворили своей верой отцы наши.

Письма Катакомбного Епископа : Письмо 4.

В настоящее время в нашей жизни есть явления удивительные и как будто необъяснимые. Только благодаря тому, что мы, как сказал поэт: "К добру и злу постоянно равнодушны", - эти явления не волнуют нас. К таким загадочным явлениям, требующим особого нашего внимания, нужно отнести совершенное исчезновение в начале 1944 года с лица земли русской так называемого "обновленческого" раскола, причинившего Русской Православной Церкви множество зла.

Еще только вчера обновленцев можно было встретить везде. Еще только вчера они гордо размахивали государственным мечом, уничтожая им всех своих противников. А уже сегодня явилась нам другая картина. Обновленцев не стало. Они исчезли безследно и сыскать их теперь нет никакой возможности, хоть шаром покати. Даже для музея ни одного не осталось. Какая идея исчезла так быстро и мгновенно, так безславно и безследно? Уже по одному этому явлению можно судить о крепости и силе обновленческих веры и упования...

Сразу они вымереть не могли, но куда же они скрылись? Теперь какого батюшку ни спросить, - все православными себя называют и от обновленчества яростно отплевываются. Но, правду нужно сказать, что в настоящее время на свободе существуют и открыто с вами могут разговаривать только такие пастыри, каких окормляет Московская патриархия и именующий себя "патриархом всея Руси" - Алексий Симанский. Других священнослужителей мы не найдем на вольном российском воздухе. Кто-то сразу из разных толков составил единое монолитное общество клириков, не подверженное каким-либо еретическим приражениям. Вот эти-то клирики и приходят в неописуемый гнев и раздражение, когда собеседники подвергают их "ультра православие" хоть некоторому сомнению.

Письма Катакомбного Епископа : Письмо 3.

Милость Божия буди с тобою, сын мой!

Пишу для бодрости твоей. Великому унынью твоему нет надлежащих причин. Если Церковь Христова на Руси жестоко гонима, если враги Ее не дают Ей возможности видимо проявиться, открыто и перед всеми свидетельствовать себя, то это не значит, что Церкви Христовой на Руси нет. И если ты своими внешними очами сейчас не видишь Церкви, то от сего нельзя заключать, что Она разрушена до основания. Если ты, горячо любящий мать свою Церковь, не признаешь нынешних подделок под Церковь - Церковью, то отсюда никак не следует, что ты остался вне Церкви. Бывали времена, когда Церковь Христова была видима всему мiру. Бывали и другие времена, когда Церковь становилась невидимой мiру. Но никогда не было такого времени, когда бы Церковь Христова была побеждена врагами Ее, когда Она была бы совсем уничтожена. Сила Церкви всегда выше всех сил ада, восстающих на Нее. Лика церковного никогда не затмить врагам церковным. Наша Святая Русь была и есть Святой Русью, и крепкую надежду имею, что и останется она таковой. Также и Церковь Христова на Руси была, и есть, и будет. В этом крепкую веру имеем. Ныне, хотя мы и не имеем видимой Церкви, но мы в Ней пребываем. Как верные чада церковные, мы никуда из Церкви не уходим и не уйдем.